De Nieuwe IJmond heeft een visie ontwikkeld van een nieuwe toekomst voor de IJmond. Natuurlijk gaat het daarbij deels om het ondervangen van de onmiddellijke problemen die ontstaan bij het verdwijnen van Tata, zoals het aanpakken van de bodemvervuiling, het aanboren van alternatieve inkooproutes voor staal en het vinden van een oplossing voor de werknemers. Maar het alternatief is daarnaast gestoeld op de unieke mogelijkheden van het gebied voor een fundamenteel andere invulling waar wonen, werken, natuur en gezondheid centraal staan.
Door decennialange zware industrie op en rond het Tata-terrein is de bodem ernstig verontreinigd. Grond, grondwater en oppervlaktewater bevatten verhoogde concentraties metalen, PAK’s en andere schadelijke stoffen. Sanering van deze vervuiling is onvermijdelijk, ongeacht de toekomstige bestemming van het terrein. Ook als Tata blijft verdwijnt de vervuiling niet, maar verschuift het probleem naar een volgende generatie.
De vervuiling is een integraal onderdeel van onze plannen. Zo kunnen de overheidsinkomsten uit herontwikkeling worden gebruikt voor sanering. Maar de invulling van het terrein wordt ook deels gebaseerd op de mate van vervuiling. Gevaarlijke vervuiling wordt hoe dan ook aangepakt. Woningbouw kan worden gerealiseerd in de schonere gebieden, terwijl de gebieden waar vervuiling moeilijk helemaal op te ruimen is, gebruikt kunnen worden voor nieuwe industrie en natuur. Waarbij natuurlijk gezorgd wordt dat op het hele terrein de milieustandaarden worden aangehouden.
De vervuiling hoeft hiermee niet een onoverkomelijk probleem te zijn wat we uit angst vooruit blijven schuiven
Onlangs bleek uit een Woo verzoek dat de kosten mogelijk veel lager uitpakken dan initieel gedacht, wat in lijn is met de berekeningen van de Nieuwe IJmond. De vervuiling is dus niet langer het sluitstuk van de begroting, maar een onderdeel van een positieve maatschappelijke business case.
Het terrein biedt een unieke kans voor wonen in de duinen. Het ligt midden in de natuur, aan zee en centraal gelegen in Noord-Holland. Hoewel in de visie van de Nieuwe IJmond nog niet ingevuld wordt hoe de woningbouw eruit moet zien, worden wel uitgangspunten uitgewerkt. Allereerst is een gewogen mix van sociale en betaalbare woningen de basis. Ook lijkt de omvang van het terrein uitermate geschikt voor een meerkernige stad. In plaats van kiezen voor appartementen of grondgebonden woningen, kunnen meerdere kernen gerealiseerd worden. Een mooie skyline aan het water of een rustige groene wijk in de duinen, het zijn allemaal opties.
De haalbaarheidsstudie van de Nieuwe IJmond met consortiumpartners toont aan dat er ruimte is voor tienduizenden woningen. Het exacte aantal zal afhankelijk zijn van beleidskeuzes over hoeveel van het terrein hiervoor wordt gebruikt en hoe hoog gebouwd zal worden. Dit zal wel gepaard moeten gaan met investeringen in infrastructuur en ontsluiting, zodat de bestaande gemeenten geen overlast ondervinden van de nieuwe belasting op wegen en OV.
Het terrein biedt een unieke kans voor wonen in de duinen. Het ligt midden in de natuur, aan zee en centraal gelegen in Noord-Holland. Hoewel in de visie van de Nieuwe IJmond nog niet ingevuld wordt hoe de woningbouw eruit moet zien, worden wel uitgangspunten uitgewerkt. Allereerst is een gewogen mix van sociale en betaalbare woningen de basis. Ook lijkt de omvang van het terrein uitermate geschikt voor een meerkernige stad. In plaats van kiezen voor appartementen of grondgebonden woningen, kunnen meerdere kernen gerealiseerd worden. Een mooie skyline aan het water of een rustige groene wijk in de duinen, het zijn allemaal opties.
De haalbaarheidsstudie van de Nieuwe IJmond met consortiumpartners toont aan dat er ruimte is voor tienduizenden woningen. Het exacte aantal zal afhankelijk zijn van beleidskeuzes over hoeveel van het terrein hiervoor wordt gebruikt en hoe hoog gebouwd zal worden. Dit zal wel gepaard moeten gaan met investeringen in infrastructuur en ontsluiting, zodat de bestaande gemeenten geen overlast ondervinden van de nieuwe belasting op wegen en OV.
Het realiseren van nieuwe bedrijvigheid is cruciaal voor de toekomstige welvaart van de regio. Ook hier maakt de Nieuwe IJmond geen specifieke keuzes, maar wordt een aantal uitgangspunten gehanteerd. Allereerst moeten nationale strategische belangen goed gebalanceerd worden met lokale belangen. Nieuwe sectoren moeten dus zowel in lijn zijn met de nationale prioriteiten, maar ook nieuwe werkgelegenheid bieden en geen nieuwe overlast veroorzaken. Een tweede uitgangspunt is het gebruiken van de unieke mogelijkheden van het terrein, zoals de havens, de ruimte, de energie infrastructuur en de ligging nabij de windparken op de Noordzee. Een derde uitgangspunt is dat er niet alleen nadruk moet liggen op de laatste economische trends, maar ook op het behoud van het industriele karakter van de regio.
Op basis van deze uitgangspunten is een menukaart gemaakt van haalbare opties. Zelfs als maar 150 hectare van het terrein gebruikt wordt voor nieuwe industrie, is het al mogelijk om meerdere opties van de menukaart te realiseren. Zo kan de energie infrastructuur gebruikt worden voor een grootschalige AI-campus met lokale datacenters. De plannen voor een nieuwe (groene) Energiehaven kunnen worden doorgezet, terwijl de kades ook worden ingezet voor scheepsbouw. Bedrijven die nu tevergeefs op zoek zijn naar ruimte in Rotterdam, of plaats moeten maken voor woningbouw in Amsterdam, kunnen allen een mogelijk nieuw thuis krijgen in de Nieuwe IJmond.
Het verdwijnen van Tata Steel IJmuiden kan een harde realiteit zijn voor de duizenden werknemers. Veel van deze werknemers komen uit een familie van staalarbeiders en ontlenen niet alleen financiële zekerheid, maar ook trots en identiteit uit deze baan.
In geval van faillissement van Tata Steel is er op dit moment geen vangnet voor medewerkers, ze zouden achterblijven zonder compensatie of nieuw perspectief. In de plannen van de Nieuwe IJmond is daarom rekening gehouden met het financieren van een sociaal plan en voor omscholing en begeleiding van werknemers. Daarnaast is in samenwerking met voormalig medewerkers van Tata Steel en arbeidsmarktexperts een plan ontwikkeld voor hoe de werknemers de juiste begeleiding kunnen krijgen naar een nieuwe toekomst. Dat er opties zijn voor de werknemers is duidelijk: onderzoek toont aan dat er grote structurele tekorten zijn aan technisch personeel voor het technisch geschoolde en hoogopgeleide personeel van Tata Steel.
Op korte termijn bieden de ontmanteling en sanering van het terrein ook werkgelegenheid voor een deel van de werknemers. En op langere termijn komen hier nieuwe, toekomstbestendige banen voor terug uit de nieuwe maakindustrie op het terrein.
Schrijf je in voor de Nieuwe IJmond nieuwsbrief.
Schrijf je in voor de Nieuwe IJmond nieuwsbrief.